مسأله 1669. كسی كه كفاره روزه رمضان بر او واجب است، باید یك بنده آزاد كند، یا به دستوری كه در مسأله بعد گفته می‎شود دو ماه روزه بگیرد، یا شصت فقیر را سیر كند یا به هر كدام یك مد كه تقریباً ده سیر است طعام، یعنی گندم یا جو و مانند این‌ها بدهد، و چنان‌‌چه این‌ها برایش ممكن نباشد هر مقدار می‎تواند صدقه به فقرا بدهد و استغفار كند، و اگر از دادن صدقه هم عاجز باشد اكتفا به استغفار نماید اگر چه مثلاً یك مرتبه بگوید «اَسْتَغْفِرُ الله»، و احتیاط واجب آن است كه هر وقت بتواند كفاره را بدهد.

مسأله 1670. كسی كه می‎خواهد دو ماه كفاره روزه رمضان را بگیرد، باید سی و یك روز آن را پی‎درپی بگیرد، و اگر بقیه آن پی‎درپی نباشد، اشكال ندارد.

مسأله 1671. كسی كه می‎خواهد دو ماه كفاره روزه رمضان را بگیرد، نباید موقعی شروع كند كه در بین سی و یك روز، روزی باشد كه مانند عید قربان، روزه آن حرام است.

مسأله 1672. كسی كه باید پی‎درپی روزه بگیرد، اگر در بین آن بدون عذر یك روز روزه نگیرد، یا وقتی شروع كند كه در بین آن به روزی برسد كه روزه آن واجب است، مثلاً به روزی برسد كه نذر كرده آن روز را روزه بگیرد، باید روزه‎ها را از سر بگیرد.

مسأله 1673. اگر در بین روزهایی كه باید پی‎درپی روزه بگیرد عذری، مثل حیض یا نفاس، یا سفری كه در رفتن آن مجبور است برای او پیش آید، بعد از برطرف‌شدن عذر واجب نیست روزها را از سر بگیرد، بلكه بقیه را بعد از برطرف‌شدن عذر به جا می‎آورد.

مسأله 1674. اگر به چیز حرامی روزه خود را باطل كند، چه آن چیز اصلاً حرام باشد مثل شراب و زنا، یا به جهتی حرام باشد، مثل خوردن غذای حلالی كه برای انسان ضرر معتنی به دارد، و نزدیكی‌كردن با عیال خود در حال حیض، كفاره جمع بر او واجب می‎شود، یعنی باید یك بنده آزاد كند و دو ماه روزه بگیرد و شصت فقیر را سیر كند، یا به هر كدام آن‌ها یك مد كه تقریباً ده سیر است، گندم یا جو یا نان و مانند این‌ها بدهد، و چنان‌چه هر سه برایش ممكن نباشد، هر كدام آن‌ها كه ممكن است باید انجام دهد.

مسأله 1675. اگر روزه‎دار دروغی را به خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله نسبت دهد، بنابر احتیاط كفاره جمع كه تفصیل آن در مسأله پیش گفته شد بر او لازم می‎شود.

مسأله 1676. اگر روزه‎دار در یك روز ماه رمضان چند مرتبه جماع كند، بنابر احتیاط برای هر دفعه، یك كفاره بر او واجب است، ولی اگر جماع او حرام باشد، برای هر دفعه یك كفاره جمع واجب می‎شود.

مسأله 1677. اگر روزه‎دار در یك روز ماه رمضان چند مرتبه غیر جماع كار دیگری كه روزه را باطل می‎كند انجام دهد، برای همه آن‌ها یك كفاره كافی است.

مسأله 1678. اگر روزه‎دار غیر جماع كار دیگری كه روزه را باطل می‎كند انجام دهد و بعد با حلال خود جماع نماید، بنابر احتیاط برای هر كدام یك كفاره واجب می‎شود.

مسأله 1679. اگر روزه‎دار غیر جماع كار دیگری كه حلال است و روزه را باطل می‎كند انجام دهد، مثلاً آب بیاشامد و بعد كار دیگری كه حرام است و روزه را باطل می‎كند غیر از جماع انجام دهد، مثلاً غذای حرام بخورد، یك كفاره كافی است.

مسأله 1680. اگر روزه‎دار آروغ بزند و چیزی در دهانش بیاید، چنان‌چه آن را فرو ببرد، روزه‎اش باطل است؛ و باید قضای آن را بگیرد و كفاره هم بر او واجب می‎شود، و اگر خوردن آن چیز حرام باشد، مثلاً موقع آروغ‌زدن خون یا غذایی كه از صورت غذابودن خارج شده، به دهان او بیاید و عمداً آن را فرو برد، باید قضای آن روزه را بگیرد، و كفاره جمع هم بر او واجب ‎می‎شود.

مسأله 1681. اگر نذر كند كه روز معینی را روزه بگیرد، چنان‌‌چه در آن روز عمداً روزه خود را باطل كند، در كفاره آن دو قول است: یكی این است كه یك بنده آزاد نماید و یا دو ماه پی‎درپی روزه بگیرد یا به شصت فقیر طعام دهد، و این قول، در صورت اختیار آزادكردن بنده یا اطعام شصت فقیر مطابق با احتیاط است، و قول دیگر، تخییر بین آزادكردن یك بنده و طعام‌دادن به ده فقیر یا پوشاندن آن‌ها و اگر هیچ یك را نتواند، سه روز پی‎درپی روزه بگیرد.

مسأله 1682. كسی كه می‎تواند وقت را تشخیص دهد، اگر به گفته كسی كه می‎گوید مغرب شده افطار كند و بعد بفهمد مغرب نبوده است، قضا و كفاره بر او واجب می‎شود.

مسأله 1683. كسی كه عمداً روزه خود را باطل كرده، اگر بعد از ظهر مسافرت كند، یا پیش از ظهر برای فرار از كفاره سفر نماید، كفاره از او ساقط نمی‎شود، بلكه اگر قبل از ظهر مسافرتی برای او پیش آمد كند، بنابر احتیاط كفاره بر او واجب است.