دیدگاه وسیع

درضمن، این انتظار است كه دیدگاه وسیع و افق نظر بلند مسلمانان و مخصوصاً شیعیان را نشان مى‌دهد؛ درحالى‌كه بسیارى از مردم و ملل

دیگر انتظار مى‌برند كه بر ملل دیگر مسلط شده و آنها را استثمار نمایند.

و درحالى‌كه هریك از شرق و غرب در انتظار روزى هستند كه حریفشان از پا درآید و جهان مسخّر هواوهوسشان گردد.

عامل بقا

بنابراین ـ چنان‌كه از بررسى‌هاى عمیق و دقیق در تاریخ و فلسفه ادیان و قرآن كریم و احادیث و روایات استفاده مى‌شود ـ فلسفه انتظار مانند یك عامل و ماده حیاتى مهم در تمام ادیان آسمانى وجود داشته و رمز بقا و موجودیت آنان بوده است و اكنون هم از عوامل بقاى جامعه مسلمین است.

انتظار جامعه شیعه

مسلمانان عموماً و شیعیان خصوصاً منتظرند كه سراسر گیتى را عدل و علم و توحید و ایمان و برابرى و برادرى فراگیرد و آن رهبرى كه وعده ظهور او در قرآن و صدها حدیث معتبر وارد شده است، ظاهر شود و آیین توحیدى اسلام را كه در شرق و غرب جهان وارد شده است، ظاهر كرده و گسترش دهد، و امت واحد، حكومت واحد، قانون واحد، نظام واحد تمام افراد بشر را متّحد، هم‌صدا، هم‌قدم و به‌هم‌پیوسته سازد.

اسلام و انتظار

اسلام كه تعلیمات و هدایت‌هایش بر اساس فلسفه‌هاى عمیق و صحیح اجتماعى و واقعى قرار دارد، اصل انتظار و نگاه به‌سوى آینده را، پشتوانه بقاى جامعه‌اى مسلمان و محرك احساسات و مهیّج روح فعالیّت و اقدام

قرار داده است؛ و انتظار آینده بهتر و عصر فتح و گشایش و فرج را برترین اعمال شمرده است و رسول خدا‘ در حدیث شریف:

ارزش انتظار

بشر در زندگى اجتماعى و فردى، مرهون نعمت انتظار است؛ و اگر از انتظار بیرون بیاید و امیدى به آینده نداشته باشد، زندگى برایش مفهومى نخواهد داشت و بى‌هدف و بى‌مقصد مى‌شود.

حركت و انتظار در كنار هم مى‌باشند و از هم جدا نمى‌شوند؛ انتظار علّت حركت و تحرك‌بخش است. آنچه مورد انتظار است، هرچه مقدّس‌تر و عالى‌تر باشد، انتظارش نیز ارزنده‌تر و مقدّس‌تر خواهد بود و ارزش مردم را باید از انتظارى كه دارند، شناخت:

ارزش انتظار در قرآن و حدیث

(قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحابُ الصِّراطِ السَّوِیِّ وَمَنِ اهْتَدى)؛^[1]

«بگو: همه منتظرند، پس انتظار بکشید! زود باشد که بدانید راه راست‌پویان و کسانی که هدایت یافته‌اند، کیانند؟!».

مقاومت، در برابر بازگشت به جاهلیت

مسلمانى كه با چنین فكر و عقیده آینده‌گرا زندگى مى‌كند، هرگز با گروه‌هاى فاسد و مشرك و خدانشناس همراه نمى‌شود و تا مى‌تواند تقدّم و نوگرایى و آینده‌بینى خود را حفظ كرده و ثابت و استوار به‌سوى هدف پیش مى‌رود.

او اطمینان دارد و به یقین مى‌داند كه بساط ظلم و فساد برچیده شدنى است؛ چون بر جامعه و بر فطرت بشر تحمیل است و آینده براى پرهیزكاران و زمین از آن شایستگان است:

حرمت بازگشت به فرهنگ جاهلى

قرآن مجید با بیانى محكم در آیات متعدد، برگشتن به عقب را محكوم فرموده است.

انتظار، عامل مبارزه با فساد و انحراف

(یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن تُطِیعُوا الَّذِینَ كَفَرُوا یَرُدُّوكُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ فَتَنقَلِبُوا خاسِرِینَ * بَلِ اللهُ مَوْلاكُمْ وَهُوَ خَیْرُ النّاصِرِینَ)؛^[1]

آینده جهان در كلام الهى

این‌گونه اعتقاد به سنّت الهى ـ اگرچه از آن، گاهى به‌طور صحیح بهره‌بردارى نمى‌شود و انقلابى‌نماها هم آن را وسیله قرار مى‌دهند ـ اصل است و حقیقت؛ و در زبان قرآن كریم و احادیث شریفه به تعبیرات وافى و صحیح‌تر و الفاظ كافى‌تر شرح و بیان شده است؛ كه از جمله این آیات، واقعى‌ترین تعبیرات و شرح و تفسیر این مسئله است: