مسأله222. اگر بدن حیوان به عین نجس، مثل خون یا متنجس، مثل آب نجس آلوده شود، چنانچه آنها برطرف شود، بدن آن حیوان پاك میشود، و همچنین است باطن بدن انسان، مثل داخل دهان و بینی، مثلاً اگر خونی از لای دندان بیرون آید و در دهان از بین برود، آبكشیدن داخل دهان لازم نیست، ولی اگر دندان عاریه در دهان نجس شود بنابر احتیاط باید آن را آب بكشند.
مسأله215. تبعیت آن است كه چیز نجسی به واسطه پاكشدن چیز نجس دیگر پاك شود.
مسأله216. اگر شراب سركه شود، ظرف آن هم تا جایی كه شراب موقع جوشآمدن به آنجا رسیده پاك میشود، و پارچه و چیزی هم كه معمولاً روی آن میگذارند اگر به آن رطوبت نجس شود، پاك میگردد؛ ولی اگر پشت ظرف به آن شراب آلوده شود، احتیاط واجب آن است كه بعد از سركهشدن شراب، از آن اجتناب كنند.
مسأله212. اگر كافر شهادتین بگوید، یعنی بگوید: «أَشْهَدُ أنْ لا إِلهَ إِلَّا الله وَأَشْهَدُ أنَّ مُحَمَّداً رَسوُلُ الله» مسلمان میشود، و بعد از مسلمانشدن، بدن و آب دهان و بینی و عرق او پاك است؛ ولی اگر موقع مسلمانشدن، عین نجاست به بدن او بوده، باید برطرف كند و جای آن را آب بكشد، بلكه اگر پیش از مسلمانشدن، عین نجاست برطرف شده باشد، احتیاط واجب آن است كه جای آن را آب بكشد.
مسأله210. اگر خون بدن انسان یا خون حیوانی كه خون جهنده دارد، یعنی حیوانی كه وقتی رگ آن را ببرند خون از آن جستن میكند، به بدن حیوانی كه خون جهنده ندارد برود و خون آن حیوان حساب شود، پاك میگردد، و این را انتقال گویند. پس خونی كه زالو از انسان میمكد چون خون زالو به آن گفته نمیشود و میگویند خون انسان است، نجس میباشد.
مسأله203. آب انگوری كه با آتش جوش آمده اگر آن قدر بجوشد كه ثلثان شود، یعنی دو قسمت آن كم شود و یك قسمت آن بماند، پاك میشود. ولی اگر به خودی خود جوش بیاید و به آتش یا غیر آتش ثلثان شود، یا به آتش جوش بیاید و به غیر آتش ثلثان شود فقط به سركهشدن پاك میشود؛ و این حكم بنابر قول به نجاست عصیر است به جوشآمدن و گذشت كه اقوی طهارت است.
مسأله196. اگر جنس چیز نجس به طوری عوض شود كه به صورت چیز پاكی درآید، پاك میشود، و میگویند استحاله شده است، مثل آن كه چوب نجس بسوزد و خاكستر گردد، یا سگ در نمكزار فرو رود و نمك شود. ولی اگر جنس آن عوض نشود مثل آن كه گندم نجس را آرد كنند یا نان بپزند پاك نمیشود.
مسأله197. كوزه گِلی و مانند آن كه از گل نجس ساخته شده و همچنین ذغال چوب نجس، نجس است.
مسأله192. آفتاب، زمین و ساختمان و چیزهایی كه مانند درب و پنجره در ساختمان بهكار برده شده، و همچنین میخی را كه به دیوار كوبیدهاند، با پنج شرط پاك میكند:
اول ـ آن كه چیز نجس به طوری تَر باشد، كه اگر چیز دیگری به آن برسد تَر شود، پس اگر خشك باشد باید به وسیلهای آن را تَر كنند تا آفتاب خشك كند.
مسأله184. زمین با سه شرط كف پا و ته كفش نجس را، از نجاستی كه به واسطه راهرفتن روی زمین نجس حاصل شده، پاك میكند و در نجاستی كه از خارج به پا یا ته كفش رسیده، احتیاط لازم آن است كه در تطهیر آن به راه رفتن روی زمین اكتفا نكنند:
