سادگی و هیبت معظم‌له و نمونه‌هایی از احترام علمای فِرَق به ایشان

شخصیت علمی و هیبت روحانی آن زعیم بزرگوار، اشخاص، رجال، علما، اساتید دانشگاه‌ها، سیاستمداران و فقها و بالاخره همه را تحت‌تأثیر قرار می‌داد، چنان‌كه همه در محضر ایشان، ادب و احترام خاصی از ایشان داشتند و خود را از ایشان كمتر می‌یافتند.

مجلس ایشان باهمه شكوهمندی و وقار و سنگینی خاصی كه داشت، درعین‌حال، ذرّه‌ای بوی تكبر و خودبینی از آن استشمام نمی‌شد.

ماجرای جورج جرداق مسیحی و اهدای کتاب «الامام علی صوت العدالة الانسانیه» به معظم‌له

در یكی از روزها كه علی‌المعمول خدمتشان رسیدم نامه‌ای را به من دادند كه مطالعه كنم.

نامه را مطالعه كردم، بسیار جالب بود. شخصی از دانشمندان مسیحی نوشته بود:

احترام علمای ادیان و فِرق به ایشان

مراقبت بر پرهیز از غلوّ در امور اعتقادی

در موضوع حفظ حرم‌ها و حریم مقام ربوبیت و الوهیت و حریم مقام نبوت، حریم مقام امامت و بعد حتی حریم مقام فضیلت و علم اشخاص مراقبت و مواظبت داشتند، مخصوصاً در آنجایی كه نگاه‌ نداشتن حریم برخورد با عقاید می‌كرد جداً از افراط و غلوّ جلوگیری می‌نمودند.

ناراحتی ایشان از ترجمه فارسی اسفار

 در یكی از روزها، جمعی از اساتید دانشگاه به اتفاق مرحوم سیدمحمد مشكوة، شرفیاب محضر ایشان شده بودند.

آقای مشكوة، اساتید را یكایك معرفی می‌نمود. ازجمله آن اساتید آقای شیخ مصلح شیرازی بود كه درضمن معرفی او گفت:

«كتاب اسفار را به فارسی ترجمه كرده است».

آقا پس از تعارفات و اظهار لطف مناسب به همه آنها، به آقای شیخ مصلح فرمودند:

مبارزه با غلوّ و عرفان‌های اصطلاحی

اقتدای ملائکه در نماز به سیّد بحرالعلوم

در یكی از روزها كه مرحوم آیت‌الله والد اعلی‌الله‌مقامه قم مشرف می‌شدند و معمولاً آقا با ایشان و آن مرحوم هم با آقا دیدارهای دوستانه گرمی داشتند، در خدمت آیت‌الله والد در محضر آقا مشرف بودیم.

در اثنای مجلس، یكی از آقایان ملبّس به لباس روحانیت وارد شد، و مبلغی را خدمت آقا تقدیم كرد كه معلوم شد بدهی شخصی خودش می‌باشد.

آقا از حال او پرسیدند. خودش یا دیگران معرفی کردند كه از ائمه جماعات تهران می‌باشد، و درضمن، پرسش از وضع مسجد و مأمومین شد.

بوسیدن دَستِ یکی از سادات بعد از جلسه درس

 یك روز در خدمت آقا كه پیاده برای درس تشریف می‌بردند بودیم. در بین راه، آقا سیدی خدمت ایشان عرض حاجتی كرد كه آقا وعده كردند تا بعد از درس، رفع حاجت نمایند.

آن سید محترم در درس شركت كرد. درضمن اینكه آقا درس می‌فرمودند، آن سید به‌عنوان اشكال چیزی گفت.

آقا تصور كردند كه همان مطلب سابق را تكرار می‌كند، به همین خاطر فرمودند:

«گفتم كه بعد».

دلجویی از همراهان به هنگام ناراحتی

یك روز ـ شاید در همین دو سه سال پایان عمر شریف و پربركتشان- در جلسه استفتاء مسأله‌ای مطرح شد.

آقا اظهار نظر فرمودند و حقیر، ایرادی عرض كردم، و كلام ردّ‌ و بدل شد.

آقا فرمودند مثلاً به این تعبیر كه من پیر شده‌ام اشاره به اینكه حال بحث ندارم.

همین، و بیش از این نفرمودند، ولی این هم از ایشان به حقیر، حالت اعتراض‌گونه‌ای داشت.

تجلیل از مؤسّس حوزه

وقتی در مباحثه، مطلبی از كتاب «صلاة» مرحوم مؤسّس حوزه علمیه قم آیت‌الله حائری+ مطرح شد، آقا به آن كتاب مراجعه كرده بودند. سپس در مجلس درس در اصل مسأله موضوع بحث، از آن مرحوم و از كتاب «صلاة» ایشان به این عبارت تجلیل كردند:

«كم كتابی را مثل این كتاب قلیل‌اللّفظ و كثیرالمعنی دیده‌ام».

این‌گونه صفات، صفاتی است كه فقط مردان خدا و تربیت‌شده و فارغ از اوهام برتری‌جویی و خودنگری دارا هستد.

آنها كه همواره این آیه كریمه را در برابر خود می‌بینند: